„Objekat 505”

PODZIEMNE TAJEMNICE

Baza lotnicza znajduje się na granicy Chorwacji z Bośnią i Hercegowiną i jest jedną z największych w Europie. To architektoniczne dzieło miało być ważnym elementem systemu obronnego Jugosławii, jednak nie przetrwało wojny domowej, która toczyła się na tych ziemiach. Budowa tego obiektu trwała 20 lat i pochłonęła około sześciu miliardów dolarów.

Lotnisko dysponowało pięcioma betonowymi pasami startowymi, podziemną bazą mieszczącą 58 maszyn oraz licznymi radarami i systemami wczesnego ostrzegania, które swym zasięgiem obejmowały prawie cały kraj. Ponadto na terenie kompleksu znajdowały się również pomieszczenia mieszkalne, magazyn broni oraz pożywienia, z którego zapasy miały starczyć na 30 dni. Woda i paliwo były dostarczane na bieżąco podziemnymi rurami.

Stacjonujące myśliwce ukryte były w tunelach, których łączna długość wynosiła 3,5 kilometra. Do wnętrza bunkrów prowadziły cztery wejścia, które były zabezpieczone wrotami ważącymi 100 ton. Trzy z nich miały rozmiary i kształt odpowiadające stacjonującym tam samolotom. Kompleks mógł zostać zamknięty hermetycznie, a cała konstrukcja z założenia miała wytrzymać bezpośrednie trafienie głowicą nuklearną o sile 20 kiloton. Tunele prowadzące do wnętrza zaopatrzono w specjalne betonowe zapory, które miały rozpraszać siłę podmuchu bomb i chronić przed odłamkami.

UPADŁA POTĘGA

Istnienie bazy przez bardzo długi czas było utrzymywane, a wejście na jej teren wymagało specjalnej przepustki. Obiekt był bardzo dobrze zabezpieczony i pilnie strzeżony. W okresie zimnej wojny jednostka zaczęła funkcjonować normalnie i wysyłała swoje powietrzne statki na operacje bojowe. W 1991 roku wojska jugosłowiańskie podczas wycofywania się z tego terenu wysadziła część pasów startowych. Rok później jeszcze większych zniszczeń dokonali żołnierze Armii Republiki Serbskiej Krajiny. Wysadzone zostały tunele oraz budynki naziemne. Wykorzystano do tego 56 ton materiałów wybuchowych. Powstałe zniszczenia sprawiły, że baza stała się bezużyteczna. Reszta jej terenu została zaminowana i do dnia dzisiejszego pozostawiona samej sobie. Obecnie najbardziej znany jest tam wrak samolotu przedstawiony na poniższych zdjęciach.